مؤلف مجهول
38
ظفرنامه خسروى ( شرح حكمروايى سيد امير نصر الله بهادر سلطان بن حيدر بر بخارا وسمرقند ، 1277 - 1242 ه . ق ) ( فارسى )
كتاب بيشتر به نظر مىخورد ، چنانچه در برگهاى 139 « الف » ، 145 « الف » ، 146 « ب » ، 148 « الف » ، 149 « الف » ، و . . . از جمله مرثيهء در مرگ نصر الله ( برگهاى 154 « الف » - 155 « الف » ) سراپا در حاشيه درج يافته است . بنابر آنكه هم حاشيه و هم متن كتاب با يك دست و يك خط نوشته شدهاند ، به يقين مىتوان گفت كه حاشيهها نيز به خود مؤلف متعلقند . احتمال مىرود كه حواشى ، پس از انجام كتاب ، افزوده شده باشند . امكان دارد كه بعضى از حواشى را هنگام نوشتن كتاب هم افزوده باشد . در مجموع ، كيفيت نسخه را مىتوان « خوب » ارزيابى كرد ، مگر اينكه در بعضى جايها ، چنانچه برگهاى 79 « الف » ، 133 « ب » ، 138 « ب » ، و . . . ، گاهى واژهاى و يا بخشى از جمله با سياهى ماليده شدهاند . در برگ پيش از پايانى كتاب اين بيت معروف مذكور مىباشد : هركه خواند ، دعا طمع دارم ، * زانكه من بندهء گنه كارم در ادامه ، مؤلف به خواننده خطاب مىنمايد : « رجا از كرم نامتناهى آلهى آنست كه چون اين جريده شرف از نام بافرجام پادشاه ممالك اسلام گرفته هرگاه كه به مطالعه و به مشاهدهء اهل فضل و كمال درآيد در اصلاح آن كوشند و ديدهء عاطفت از عيب آن پوشند . نظم : خط تقدير است خالى از غلط ، * از غلط خالى نباشد هيچ خط « 1 » در برگ پايانى كتاب - 158 « الف » - اين بيت آمده است : خط در ورق دهر بماند صد سال ، * بيچاره نويسنده كه در خاك رود در همين صفحه رقم « 1279 » ثبت يافته كه تاريخ انجام اثر است . مىتوان حدس زد كه مؤلف در سالهاى پايانى سلطنت نصر الله به نوشتن آغاز كرده و اما در زمان حيات وى
--> ( 1 ) . اين بيت در بسيارى از كتابهاى سدههاى 19 - 17 ميلادى ديده شد ، از جمله : فتحنامهء سلطانى مير عالم بخارايى ، تحفهء خانى ( يا تاريخ رحيم خانى ) محمد وفاى كرمينگى ، تاريخ بدخشان فضل على بيگ سرخ افسر ، و . . .